KARDEŞ KISKANÇLIĞI VE BU KONUDA ALINABİLECEK ÖNLEMLER
Yeni bir kardeş, bir çocuk için kabullenmesi gerçekten çok zor olan durumlardan bir tanesidir. Çocuğun yeni kardeşi kabullenebilmesi çocuğun yaşı, ailenin çocuğa yaklaşımı ve çocuğun kişilik özellikleri gibi birçok faktör etkilenmektedir. Kardeşlerin bir derece bu kıskançlığı yaşaması doğal ve sağlıklıdır. Kardeş kıskançlığında önemli olan çocuğun bu duyguyla nasıl başa çıktığı ve anne babanın onun bakış açısından olaya bakabilmesidir.
Kıskançlık sadece büyük ya da ilk çocuklarda gözlemlenen bir durum değildir. “Küçük kardeş de büyüdükçe, büyük kardeşin becerileri karşısında kendini yetersiz bulur ve ona tanınan ayrıcalıkların farkına vararak kıskançlık duymaya başlar.
KARDEŞ KISKANÇLIĞININ BELİRTİLERİ ŞUNLARDIR:
* Öfke, kendine acıma ve üzüntü duygularıyla kendisini gösterebilir.
*İçe kapanma ve yemek yememe ( herhangi bir hastalık dışında)
*İlgiyi kendi üzerlerine çekmeye çalışmak( Altını ıslatma, parmak emme)
*Hem gün içinde hem de geceleri aşırı sinirli olurlar. Sakinleşmekte zorlanır ve kimi zaman çevrelerindeki insanlara öfkeli ve saldırgan davranışlarda bulunabilirler.
*Okula gitmek istememe ve çok sık vücutlarında bir yerlerinin ağrıdığını söyleyebilirler.
*Anne babaya sık sık onu sevip sevmediklerini sorma ve sevgilerinden bir türlü emin olamama yaşanabilir.
KARDEŞ KISKANÇLIĞINDA YETİŞKİNLERİN GÖREVLERİ NELERDİR?
*Kardeşle beraber evdeki düzen farklılaşsa da, ebeveynlerinin ona olan duygularının hiçbir zaman değişmeyeceği anlatılmalıdır.
*Çocuğa somutlaştıramayacağı sözler söylemeyin. "Sakın endişelenme seni de bebek kadar seveceğiz" cümlesi iyi niyetli olsa da çocuğun anne babanın sevgisi için kardeşle yarışmasına yol açar.
*Yeni kardeş gelmeden devam eden etkinliklerin birden bire son bulmaması gerekmektedir. Bu sayede çocuk özgüvenini yitirmeyecektir.
*Bebek için seçilen isimde ve eşyalarda çocuğun fikri alınarak aile bütünlüğü vurgulanmalıdır.
*Yakınların yalnızca bebekle ilgilenmemelerini, büyük çocuğa da alışık olduğu tarzda ilgi ve sevgi göstermelerini söylemek dengeyi korumak adına faydalı olmaktadır.
Çocuğunuzun agresif davranışını değiştirmek için neler yapabiliriz?
* Davranışı Durdurun: Çocuğunuzun vuracağını ve vurduğunu gördüğünüz anda çocuğunuzla göz kontağı kurarak ‘Dur’ deyin. Buradaki ses tonunuzun kararlı ancak öfkeli olmaması önemlidir.
* Kontrolde ve Sakin Kalın: Duygusunu Anlayın- İfade Edin. Çocuğunuzun o anda hissettiği duyguyu ona ifade edin (Şuanda kızdığını görebiliyorum), ancak vurmanın kabul edilir olmadığını da iletin (Şuanda öfkelisin, öfkelenmeni anlıyorum ancak vurmak uygun değil. Vurduğunda kişinin canı acıyor).
*Ne Yapması Gerektiğini Söyleyin ve Gösterin: Çocuğunuzun öfkesini, üzüntüsünü sözcükler, farklı yollar (yardım isteme, yazı yazma, sanat vb.) ile ifade etmeyi öğrenmesi gerekebilir. Çocuğunuza olumlu şeyleri nasıl takdir edildiğini de gösterebilir, “Çak” yapmayı, “Bravo”, ”Harika” gibi takdir kelimelerini öğretebilir, uygun durumları fark etmesine yardım ederek kullanımını arttırabilirsiniz.
*Olumluyu Hemen Takdir Edin: Çocuğunuzun taklit ederek veya kendiliğinden gerçekleştirdiği olumlu davranışlara odaklanın, onları fark etmeye çalışın. Olumlu davranışları gördüğünüz anda da hemen çocuğunuzu takdir edin. Takdir ettiğiniz davranışı da çocuğunuza söyleyin (kitaplarını çok özenli kaldırdın bu çok hoşuma gitti).